Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan nüfus verilerini baz alarak illerin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) göndereceği milletvekili sayılarını yeniden hesapladı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren karara göre, nüfus projeksiyonlarındaki değişimler doğrultusunda birçok kentin çıkaracağı milletvekili sayısında yapısal değişiklikler yaşandı.
Yapılan yeni dağılım modelinde Karadeniz'in en büyük metropolü olan Samsun yerini korudu; kentin TBMM'deki sandalye sayısı değişmeyerek 9 olarak sabit kaldı.
Anayasal seçim mevzuatı gereğince her yıl güncellenen nüfus verileri doğrultusunda adil temsili sağlamakla yükümlü olan Yüksek Seçim Kurulu, parlamento sandalye dağılım haritasını revize etti. Türkiye genelinde demografik hareketliliğin, göç dalgalarının ve nüfus artış hızlarının sandığa yansıması olan bu kurumsal düzenleme, gerçekleştirilecek bir sonraki milletvekili genel seçimlerinde doğrudan uygulanacak.
Milletvekili Sayılarında Önemli Değişiklikler
YSK’nın imzaladığı resmi karar parametrelerine göre, nüfusu azalan ve artan kentlerin parlamentodaki temsil güçlerinde dikkat çekici kaymalar meydana geldi. Metropol kentlerden İstanbul başta olmak üzere deprem bölgesindeki Hatay ve Ege'nin köklü kentlerinden Kütahya'nın milletvekili kadrolarında eksilme görülürken; sanayi kentlerinden Bursa, İç Anadolu'nun cazibe merkezi Eskişehir ile Doğu Anadolu'daki Tunceli ve Bayburt'un vekil sayıları yukarı yönlü güncellendi.
Siyaset dengelerini etkileyecek değişim tablosu şu şekilde kayıtlara geçti:
İstanbul: 98 → 96
Hatay: 11 → 10
Kütahya: 5 → 4
Bursa: 20 → 21
Eskişehir: 6 → 7
Tunceli: 1 → 2
Bayburt: 1 → 2
Samsun Mevcut Konumunu Korudu
Bölgesel nüfus yapısı ve kentsel büyüme endeksleri dengeli seyreden Samsun, Yüksek Seçim Kurulu'nun radikal değişiklikler barındıran bu yeni listesinde statüsünü muhafaza etti. 2023 yılı sonu itibarıyla netleşen demografik veriler incelendiğinde, kentin toplam nüfus bareminin mevcut temsil hakkını tam olarak karşıladığı saptandı. Böylece Samsun, parlamento çatısı altında yine 9 milletvekili ile temsil edilmeye devam edecek.
İllerin Güncel Temsil Haritası
YSK metnine göre Türkiye'nin en yüksek milletvekili hacmine sahip lokomotif illeri İstanbul (96), Ankara (36), İzmir (28) ve Bursa (21) olarak sıralandı. Bunları 15'er milletvekili ile Konya ve Adana, 14'er milletvekili ile de Gaziantep, Mersin, Şanlıurfa ve Kocaeli izledi. Parlamentoda en az sandalyeye sahip olan ve taban sınır olan 2 milletvekili ile temsil edilecek küçük ölçekli iller grubunda ise Artvin, Bilecik, Çankırı, Erzincan, Gümüşhane, Kırşehir, Sinop, Tunceli, Bayburt, Bartın, Ardahan, Iğdır ve Kilis yer aldı. Seçim sisteminin adil temsil felsefesini pekiştiren karara ilişkin teknik ayrıntıların ve seçim çevreleri sınırlarının YSK tarafından önümüzdeki günlerde kapsamlı bir basın açıklaması ile duyurulması bekleniyor.
