Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı hakkında verdiği "mutlak butlan" kararı, Türkiye siyaset gündemine adeta bomba gibi düştü. Mahkemenin mevcut Genel Başkan Özgür Özel ve yönetimini tedbiren görevden uzaklaştırarak, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve yönetiminin görevi devralmasına hükmetmesi, gözleri bu hukuki terimin anlamına çevirdi. Kararın ardından CHP Merkez Yönetim Kurulu (MYK) olağanüstü toplanırken, kamuoyunda "Mutlak butlan ne anlama geliyor?", "CHP'de bundan sonra ne olacak?" soruları tartışılmaya başlandı.
Cumhuriyet Halk Partisi’nde değişim rüzgarlarının estiği 38. Olağan Kurultay’a yönelik açılan iptal davasında, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi ezber bozan bir karara imza attı. Mahkeme, CHP'nin son dönemde gerçekleştirdiği iki büyük kurultayın "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) sebebiyle sakat olduğuna hükmederek, mevcut yönetim hakkında ihtiyati tedbir yoluyla görevden uzaklaştırma kararı verdi.
Hukukta Mutlak Butlan (Kesin Hükümsüzlük) Ne Demek?
Hukuk literatüründe borçlar, ticaret, idare ve medeni hukuk alanlarında sıkça karşılaşılan mutlak butlan; bir hukuki işlemin, sözleşmenin ya da kararın, kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, ahlaka veya kişilik haklarına tamamen aykırı olması durumunda doğduğu andan itibaren hukuken hiç yapılmamış sayılmasıdır.
Mutlak butlan ile sakatlanan bir işlem, sosyal yaşamda veya fiziki dünyada gerçekleşmiş olsa dahi hukuk zemininde hiçbir geçerlilik kazanamaz ve üzerinden zaman geçse bile sonradan "geçerli" hale getirilemez. Karar geriye dönük işlediği için, o işlemden türeyen tüm sonraki kararlar da zincirleme olarak hükümsüz kalır.
Hukukçuların Değerlendirmesi: "Özgür Özel’in Görevi Şu An İtibarıyla Sona Ermiştir"
Tarihi kararın ardından hukuki süreci değerlendiren hukukçu Şükrü Aksu, mahkemenin hem iptal hem de "ihtiyati tedbir" kararı vermesinin siyasi dengeleri tamamen değiştireceğini belirtti. Kararın Yargıtay (temyiz) aşaması olmasına rağmen, tedbir kararı sebebiyle derhal uygulanması gerektiğine dikkat çeken Aksu, şu ifadeleri kullandı:
"Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin vermiş olduğu bu kararla, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nın mutlak butlan nedeniyle sakat olduğu tespit edilmiştir. Mutlak butlanın en büyük özelliği, işlemin yapıldığı tarihten bugüne kadar olan her şeyi yok saymasıdır. Kurultay gününden beri partide yapılan atamalar, üye kayıtları, hatta genel merkez bünyesine alınmış bir çaycının sözleşmesi dahi hukuken geçersiz kalır. Mahkeme ihtiyati tedbir kararı da verdiği için, Yargıtay bu kararı onayana ya da bozarak nihai karara bağlayana kadar Özgür Özel, Parti Meclisi (PM) ve Yüksek Disiplin Kurulu’nun (YDK) hukuken bir söz hakkı kalmamıştır. Sayın Özgür Özel’in görevi şu an itibarıyla hukuken durdurulmuştur."
Kılıçdaroğlu "Kamu Görevlisi" Sıfatıyla Yönetimi Devralacak
Kararın idari uygulama boyutuna da değinen Aksu, Medeni Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca bir dernek veya siyasi partide yönetim organı boşluğa düştüğünde yasal olarak kayyum atandığını hatırlattı. Ancak mahkemenin burada eski yönetimi yetkilendirdiğini belirterek, "Eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu, kendisi de kabul ettiği takdirde, Yargıtay’dan kesin karar çıkana kadar eski parti yönetimiyle birlikte göreve geri dönecektir. Buradaki yönetim biçimi normal bir siyasi faaliyet değil, mahkemenin yetkilendirdiği bir nevi 'kamu görevi' niteliğinde olacaktır. Kılıçdaroğlu ve ekibi partiyi yönetirken yaptıkları tüm işlemleri doğrudan mahkemeye aktarmakla mükellef olacaklar" dedi.
Yargı dünyasında ve siyaset koridorlarında geniş yankı uyandıran bu kararın ardından, CHP hukukçularının Yargıtay nezdinde itiraz süreci için hazırlıklara başladığı öğrenildi.
