Kahramanmaraş depremleri sonrası Türkiye fay hattı haritası yeniden gündeme geldi. Peki diri fay hattı ne demek, aktif faylar hangi illerden geçiyor ve deprem riski nasıl belirleniyor?
Türkiye Fay Haritası Yeniden Gündemde
Kahramanmaraş’ta 6 Şubat’ta meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin ardından, Türkiye fay hattı haritası kamuoyunun gündemine oturdu. AFAD tarafından paylaşılan Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nda, ülke genelindeki aktif fay hatları ve deprem tehlike dereceleri yer alıyor.
Diri Fay Hattı Nedir?
Diri fay hattı, yakın jeolojik geçmişte hareket etmiş ve yeniden deprem üretme potansiyeline sahip faylar için kullanılan bir terimdir. Bilimsel olarak, Holosen dönemde (son 11 bin yıl) hareket ettiği belirlenen faylar “diri fay” olarak adlandırılır. Bu tür faylar, gelecekte yeniden deprem oluşturma riski taşıdığı için yüksek tehlike grubunda değerlendirilir.
Fay Haritasındaki Renkler Ne Anlama Geliyor?
Türkiye fay haritalarında farklı renklerle fay türleri gösterilmektedir:
Sarı çizgiler: Yüzey kırığı oluşmuş faylar
Kırmızı çizgiler: Holosen dönemine ait, halen diri olan faylar
Mor çizgiler: Kuvaterner döneme ait, daha eski ancak önemli faylar
Türkiye Deprem Tehlike Haritası Ne Gösteriyor?
AFAD’ın güncel deprem haritasında:
Kırmızı bölgeler: Birinci derece deprem riski
Pembe bölgeler: İkinci derece deprem riski
Sarı bölgeler: Üçüncü derece deprem riski olarak sınıflandırılıyor.
AFAD tarafından yenilenen Türkiye Deprem Tehlike Haritası, 18 Mart 2018 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girmiştir.
Türkiye’de Kaç Büyük Fay Hattı Var?
Türkiye’de üç ana fay sistemi bulunmaktadır:
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF)
Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF)
Batı Anadolu Fay Sistemi
Bu üç ana sistem, Türkiye’nin deprem üretme potansiyelinin büyük bölümünü oluşturmaktadır.
Doğu Anadolu Fay Hattı Nereden Geçiyor?
Doğu Anadolu Fay Hattı, Anadolu Levhası ile Arap Levhası arasındaki sınır boyunca uzanan doğrultu atımlı bir faydır. Hatay’dan başlayarak Osmaniye, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Elazığ, Bingöl ve Muş üzerinden ilerler; Erzincan’ın Karlıova ilçesinde Kuzey Anadolu Fay Hattı ile birleşir.
Deprem Riski En Yüksek Bölgeler
AFAD haritasına göre birinci derece deprem riski taşıyan iller arasında İzmir, Manisa, Aydın, Muğla, Balıkesir, Bursa, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Hatay, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Osmaniye ve Çanakkale gibi iller yer almaktadır.
Deprem Riski Daha Düşük Olan Bölgeler
Deprem riskinin en düşük olduğu iller arasında ise Sinop, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kırklareli, Edirne, Konya, Karaman, Aksaray, Niğde ve Nevşehir bulunmaktadır.
Diri Fay Sorgulaması Nasıl Yapılır?
Vatandaşlar, yaşadıkları bölgedeki diri fay hatlarını AFAD ve MTA’nın resmi internet sitelerinde yer alan güncel haritalar üzerinden sorgulayabilir.
