Türk mutfağının dünya çapındaki en güçlü temsilcisi olan döner, hak ettiği itibarı korumak ve standartlarını yasal zemine oturtmak amacıyla Uluslararası Döner Federasyonu (UDOFED) tarafından koruma altına alınıyor. Reis Döner’in kurucusu Mehmet Mercan’ın liderliğinde kurulan federasyon, dönerin "Geleneksel Ürün" olarak tescil edilmesi için resmi süreci başlattı.
Rize’den İstanbul’a uzanan yirmi yıllık başarı hikayesiyle tanınan Mehmet Mercan, Türk dönerinin küresel marka değerini korumak için kolları sıvadı. Son dönemde özellikle "ucuz döner" adı altında satılan ve içeriğinde sağlığa zararlı maddeler barındıran ürünlere karşı tepkisini dile getiren Mercan, Uluslararası Döner Federasyonu’nu (UDOFED) kurarak sektörde standardizasyon hamlesi başlattı.
"Kavram Yağı ve Katkı Maddeli Dönere Geçit Yok"
Sektörü bilgi kirliliğinden arındırmak için "Döner Haber" gazetesini yayımlayan federasyon, döner üretimindeki tehlikelere dikkat çekiyor. Mehmet Mercan, daha önce yaptığı uyarılarda bazı firmaların kar hırsıyla halk sağlığını hiçe saydığını ve dönerin içine kavram yağı gibi zararlı maddeler karıştırdığını vurgulamıştı. Mercan, gıda güvenliğinin özellikle pandemi sürecinde ne kadar hayati olduğunun altını çizerek, sağlıklı döner üretimi için projelerin hazır olduğunu belirtti.
G2020/014 Numarasıyla Resmi Başvuru Yapıldı
Türk dönerinin kültürel mirasını korumak adına atılan en somut adım ise tescil başvurusu oldu. 13 Mayıs 2020 itibarıyla Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuruda bulunduklarını açıklayan Mercan, dönerin Türkiye’nin en büyük gıda potansiyeli olduğunu ifade etti.
Et Ürünleri Kategorisinde Bir İlk
Coğrafi işaret danışmanı Huriye Özener, başvurunun önemini şu sözlerle açıkladı: "6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında döner, et ve et ürünlerinden yapılan ilk geleneksel ürün başvurusu olmuştur. Bu adım, kültürel mirasımız ve gıda güvenliği açısından tarihi bir eşiktir."
Bilim Kurulu Denetiminde Standart Üretim
UDOFED, tescil sürecini sadece evrak üzerinden değil, akademik bir temelde de yürütüyor. Federasyon bünyesinde oluşturulan Bilim Kurulu; üretim standartları, hijyen kriterleri ve sağlıklı tedarik zinciri gibi konularda bilimsel rehberlik sağlayacak. Hedef; hem yurt içinde hem de yurt dışında dönerin itibarını yükselterek, tüketicinin kaliteli ve güvenli dönere ulaşmasını sağlamak.
UDOFED’in Hedeflediği Standartlar
İçerik Denetimi: Et oranları ve yağ türlerinin belirlenmiş standartlara uygunluğu.
Hijyen Kriterleri: Kesimden tezgaha kadar olan süreçte sağlık kurallarının uygulanması.
Tescilli Kalite: "Geleneksel Ürün" logosu ile tüketicinin güvenli ürünü ayırt edebilmesi.
Uluslararası Koruma: Türk dönerinin yurt dışındaki taklitlerine karşı yasal koruma kalkanı.
