Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) ve Samsun Çerkes Derneği’nin (SÇD) iş birliğiyle düzenlenen etkinlik, Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle Çobanlı İskelesi’nde duygusal anlara sahne oldu. Türkiye’nin dört bir yanından yaklaşık 10 bin kişi, acıyı paylaşmak ve hafızayı diri tutmak için bir araya geldi.
Anmaya Derin Sessizlik ve Saygı Hâkimdi
Anma etkinliği, geleneksel kortej yürüyüşüyle başladı. Katılımcılar, ellerinde karanfiller ve meşalelerle Karadeniz kıyısına yürüdü. “21 Mayıs 1864” yazılı çelenk denize bırakıldı. Program boyunca alkışsız, sessiz bir duruş sergilendi; bu, sürgün anmalarına özgü bir yas geleneği olarak dikkat çekti. Adigece okunan duaların ardından, tiyatro grubunun mezar taşlarıyla nöbet tutması izleyicileri derinden etkiledi.
Sahne performanslarında geleneksel Çerkes ağıtları Yistambilak’o, Samsun Sahili, Hajret ve Şiş Nani seslendirildi. Nart Çocuk Kulübü’nün okuduğu “sürgün andı” ise geleceğe dair bir hatırlatma niteliğindeydi. Tören sonunda Karadeniz’e karanfiller bırakılırken, yakılan Nart ateşi, hafızanın ve umudun simgesi oldu.
Protokolden Yoğun Katılım
Etkinliğe siyasi ve yerel yöneticiler de ilgi gösterdi. AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, AK Parti Samsun İl Başkanı Mehmet Köse, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz gibi isimler törene katıldı.
İlkadım Belediye Başkanı Kurnaz, kendi Çerkes kökenine dikkat çekerek, “Bu sadece bir etnik hafıza değil, insanlık hafızasıdır. Acımız nesiller boyu taşındı,” dedi. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ise, eşinin Çerkes olduğunu belirterek, “Bu travmayı içimizde hissediyoruz. Çerkeslerin yaşadığı büyük mağduriyet, tüm insanlığın ortak sorumluluğudur,” açıklamasını yaptı.
KAFFED Başkanı Uluçay: “Bu Yalnızca Yas Değil, Mücadele Günüdür”
Programda konuşan Kafkas Dernekleri Federasyonu Başkanı Ünal Uluçay, 21 Mayıs’ın yalnızca bir anma değil, aynı zamanda bir eylem çağrısı olduğunu vurguladı. “Bu göç sadece bedenlerin değil, bir halkın onurunun kıyıya vurmasıdır,” diyen Uluçay, tarihsel gerçeklerle yüzleşmenin, soykırımın tanınmasının, anayurda dönüş hakkının ve kolektif hakların gündemde tutulması gerektiğinin altını çizdi.
Uluçay ayrıca, genç kuşakların kültürel mirasa sahip çıkmasının önemine değindi: “Çerkes gençliği, sadece geleceğin değil, bugünün de taşıyıcısıdır. Dijital içerik üretimi, kültür festivalleri ve sosyal medya projeleriyle hafızayı diri tutmalıyız.”
SÇD Başkanı Ayrancı: “Bu Acı, 161 Yıl Sonra Hâlâ Taze”
Samsun Çerkes Derneği Başkanı İlhan Ayrancı da konuşmasında, yaşanan büyük trajedinin etkilerinin hâlâ derinlerde hissedildiğini söyledi. “Bu anma, sadece bir geçmişe saygı duruşu değil; aynı zamanda toplumsal dayanışmamızın, kimliğimizi yeniden inşa etme irademizin göstergesidir,” ifadelerini kullandı.
Toplumsal Belleğin Yeniden İnşası
Samsun’da gerçekleştirilen bu görkemli tören, yalnızca bir anma etkinliği değil; Çerkes halkının hafızasını ve hak mücadelesini kamusal alanda daha güçlü bir şekilde duyurduğu bir platforma dönüştü. Her yıl artan katılım, Çerkes diasporasının kararlılıkla sürdürdüğü tarihsel adalet ve kültürel tanınma mücadelesinin sembolü hâline geliyor.
