Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve büyük yıkıma neden olan depremlerin ardından, güvenli yapılaşma ve afet yönetimi konuları yeniden Türkiye'nin ana gündem maddesi haline geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından dile getirilen "Fay Yasası" hazırlıkları, özellikle deprem kuşağında yaşayan vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor. Afet riskini minimize etmeyi hedefleyen bu düzenleme, fay hatları üzerindeki yerleşim stratejilerini kökten değiştirmeyi amaçlıyor.
Fay Yasası Nedir, Neler Getirecek?
Fay Yasası, aktif fay hatlarının geçtiği bölgelerde can ve mal güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak için tasarlanan bir yasal düzenlemedir. Bu yasa ile fay hatları üzerinde yeni yapılaşmaların tamamen engellenmesi, mevcut riskli yapıların ise kentsel dönüşüm kapsamına alınarak yıkılması planlanıyor. Temel amaç, vatandaşların daha güvenli zeminlere sahip bölgelere tahliye edilmesini sağlayarak olası bir sarsıntıda hasarı en aza indirmektir.
Deprem Yönetmeliği ve Yürürlükteki Şartlar
Türkiye'de binaların depreme dayanıklı inşa edilmesi için uyulması gereken temel kurallar bütününe deprem yönetmeliği denilmektedir. Bu yönetmelik; zemin yapısı, binanın önem derecesi ve kullanılacak malzeme standartlarını belirler. Türkiye genelinde şu an uygulanmakta olan en güncel yönetmelik, 18 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 110 kişilik uzman heyetin çalışmalarıyla güncellenen bu metin, minimum inşaat koşullarını belirlemektedir.
Fay Hatları Hangi Şehirlerden Geçiyor?
Türkiye'nin jeolojik yapısı gereği birçok şehir doğrudan aktif fay hatları üzerinde yer alıyor. Yapılan incelemeler sonucunda fay hattı üzerinde olduğu tespit edilen 19 il şu şekilde sıralanıyor: Aksaray, Bolu, Sakarya, Yalova, Bursa, Balıkesir, Manisa, İzmir, Aydın, Denizli, Erzurum, İstanbul, Kahramanmaraş, Hatay, Hakkari, Muğla, Eskişehir, Kütahya ve Bingöl. Fay yasasının hayata geçmesiyle birlikte bu illerdeki yapı denetimleri ve yerleşim planlarının çok daha sıkı kurallara tabi tutulması bekleniyor.
