Deprem kuşağında yer alan Türkiye'de, özellikle 6 Şubat sonrası fay hattı sorgulama işlemleri en çok aratılan konuların başında geliyor. Yer kabuğundaki hareketli kesimler olan faylar, levhaların birbirini zorlamasıyla enerji biriktiriyor ve bu enerjinin aniden boşalmasıyla depremler meydana geliyor. Türkiye, jeolojik yapısı gereği Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay hatları olmak üzere üç dev sistemin etkisi altında bulunuyor.
Türkiye'nin Üç Dev Fay Hattı
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF): Dünyanın en aktif sağ-yanal atımlı faylarından biridir. Van Gölü'nden Saros Körfezi'ne kadar tüm kuzey Anadolu'yu bir kuşak gibi keser.
Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF): Anadolu ve Arap Levhaları arasındaki sınırı oluşturur. Maraş’tan başlayarak Karlıova’ya kadar uzanır.
Batı Anadolu Fay Hattı (BAF): Ege Bölgesi'nde doğu-batı uzanışlı pek çok faydan oluşur ve bölgedeki çekme kuvvetleri nedeniyle sık sık sarsıntılara yol açar.
Diri Fay Üzerinde Yaşayan 24 Şehir
Yapılan araştırmalar, Türkiye'de doğrudan diri fay hattı üzerinde kurulu olan 24 il bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu iller arasında Balıkesir, Kocaeli, Bursa, İzmir, Hatay ve Kahramanmaraş gibi yoğun nüfuslu kentler yer alıyor. Deprem risk haritasına göre iller, birinci dereceden beşinci dereceye kadar risk gruplarına ayrılmış durumda. Örneğin; İzmir ve Çanakkale birinci derece riskliyken, Ankara ve Karaman dördüncü ve beşinci derece ile en az riskli iller arasında kabul ediliyor.
Fay Hattı Sorgulama Nasıl Yapılır?
Vatandaşlar, yaşadıkları bölgenin deprem riskini e-Devlet üzerinden AFAD’ın sunduğu "Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması" veya MTA Yerbilimleri Portalı üzerinden kolayca sorgulayabiliyor. Bu sistemler, koordinat veya adres bazlı olarak bölgedeki diri fay hatlarını ve deprem tehlike değerlerini görme imkanı tanıyor.
Türkiye Deprem Risk Grupları (İl Bazlı)
1. Derece Deprem Bölgesi – Çok Yüksek Risk:
İzmir, Balıkesir, Kocaeli, Hatay ve Tokat çok yüksek deprem riski taşıyan iller arasında yer almaktadır.
2. Derece Deprem Bölgesi – Yüksek Risk:
İstanbul, Samsun, Kahramanmaraş ve Van yüksek risk grubunda bulunmaktadır.
3. Derece Deprem Bölgesi – Orta Risk:
Ankara, Sivas, Kayseri ve Gaziantep orta derecede deprem riski taşımaktadır.
4. ve 5. Derece Deprem Bölgeleri – En Az Risk:
Aksaray, Konya, Karaman ve Niğde görece daha düşük deprem riski bulunan iller arasında gösterilmektedir.
