Türkiye ve Suriye’yi etkileyen büyük depremlerin ardından, enkaz altında mahsur kalan depremzedeler için zamanla yarış sürüyor. Arama kurtarma ekipleri, yaşam belirtisi alınan noktalarda çalışmalarını aralıksız devam ettirirken, enkaz altında ne kadar süre hayatta kalınabileceği kamuoyunun en çok merak ettiği konular arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre enkaz altında hayatta kalma süresi; kişinin çökme anındaki konumu, hava ve suya erişimi, yaralanma durumu, hava koşulları ve psikolojik dayanıklılığına bağlı olarak değişiyor. BBC’nin aktardığı bilgilere göre, depremzedelerin büyük bölümü ilk 24 saat içinde kurtarılırken, günler hatta haftalar sonra sağ çıkarılan örnekler de bulunuyor.
Doğru Pozisyon Hayat Kurtarıyor
AKUT koordinatörlerinden Murat Harun Öngören, “Çök, kapan ve tutun” pozisyonunun hayatta kalma ihtimalini artırdığını belirtiyor. Bu pozisyonun, enkaz altında hava boşluğu oluşmasını sağlayabildiğine dikkat çekiliyor. Uzmanlar, afet farkındalığı ve eğitim eksikliğinin yaşam şansını doğrudan etkilediğini vurguluyor.
Hava ve Suya Erişim Hayati Öneme Sahip
Uzmanlara göre ağır yaralanması olmayan ve solunum problemi yaşamayan depremzedeler için en kritik unsur suya erişim. Yoğun bakım uzmanı Prof. Richard Edward Moon, bir insanın susuz olarak ortalama üç ila yedi gün hayatta kalabileceğini, ancak ağır su kaybının hayati risk oluşturduğunu ifade ediyor.
Yaralanma Düzeyi Belirleyici
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yetkilisi Dr. Jetri Regmi, kafa travması, iç kanama ve omurilik yaralanmalarının hayatta kalma ihtimalini ciddi ölçüde düşürdüğünü belirtiyor. Ayrıca enkazdan kurtarılan kişilerin, ezilme sendromu (crush sendromu) nedeniyle sonradan hayatını kaybedebileceği uyarısı yapılıyor.
Soğuk Hava Tehlikeyi Artırıyor
Uzmanlara göre düşük hava sıcaklıkları hipotermi riskini artırıyor. Vücut ısısını koruyamayan depremzedelerin hayatta kalma süresi ciddi şekilde kısalabiliyor. Yaz aylarında ise aşırı sıcaklar, hızlı sıvı kaybına yol açarak yaşam şansını düşürüyor.
Psikolojik Dayanıklılık da Önemli
Uzmanlar, psikolojik gücün sıklıkla göz ardı edildiğini ancak hayatta kalmada kritik rol oynadığını belirtiyor. Panikten kaçınılması, enerjinin korunması ve bilinçli hareket edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Dünya Genelinden Dikkat Çeken Kurtuluş Hikâyeleri
Geçmiş depremlerde, 10, 17 hatta 27 gün sonra enkaz altından sağ çıkarılan kişilerin olduğu biliniyor. Bu örnekler, uygun koşullar sağlandığında hayatta kalma süresinin uzayabileceğini gösteriyor.
