Almanya'da yaşayan yüz binlerce Türk vatandaşının on yıllardır büyük bir umutla beklediği modern vatandaşlık reformu nihayet hayata geçiyor. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier tarafından imzalanarak resmi süreçleri tamamlanan "Vatandaşlık Yasası'nın Modernizasyonu Yasası" kapsamında, Türk vatandaşları artık kendi öz kimlik ve vatandaşlık haklarını kaybetmeden Alman vatandaşlığını da yasal olarak bünyelerine katabilecek.
Göçmen kökenli nüfusun ülkeye olan aidiyet duygusunu pekiştirmeyi amaçlayan bu tarihi reform, çoklu vatandaşlık hakkının önündeki tüm yasal engelleri kökten kaldırıyor.
Avrupa'nın en büyük ekonomisi konumunda olan Almanya, iş gücü piyasasındaki dinamizmi korumak ve modern bir göç ülkesi kimliğini güçlendirmek adına vatandaşlık mevzuatında köklü bir paradigma değişimine gitti. Federal hükümet tarafından uzun süren yasal hazırlıkların ardından olgunlaştırılan reform paketi, özellikle ülkedeki en büyük göçmen topluluğu olan Türklerin hukuki ve sosyal statülerinde yeni bir çağın kapılarını aralıyor.
Yasa Tasarısı Nasıl Onaylandı?
Alman Federal Hükümeti tarafından hazırlanan ve koalisyon ortaklarının arkasında durduğu tarihi yasa tasarısı, yasama organlarında büyük bir kabul görerek yasalaştı. İlk olarak Federal Meclis'te (Bundestag) yapılan oylamada 234 oya karşı 382 gibi ezici bir çoğunlukla kabul edilen tasarı, ardından eyaletlerin temsil edildiği Federal Eyalet Temsilciler Meclisi'nde (Bundesrat) onay alarak yasama sürecini tamamladı. Cumhurbaşkanlığı makamının da onayıyla birlikte reform, yürürlük tarihi itibarıyla hukuken uygulanmaya başlandı.
Yeni Düzenlemeler Neler Getiriyor?
Yürürlüğe giren yeni yasal mevzuat, vatandaşlık başvurusunda bulunacak Türkler ve diğer yabancı ülke vatandaşları için çok önemli idari kolaylıklar sunuyor:
İkamet Süresi Kısaldı: Alman vatandaşlığına başvurabilmek için aranan yasal ülkede ikamet etme şartı 8 yıldan 5 yıla düşürüldü. Okul veya meslek hayatındaki üstün başarılar, gönüllü sosyal faaliyetler veya ileri düzey dil öğrenimi gibi toplumsal entegrasyonu belgeleyen özel durumlarda ise bu süre 3 yıla kadar esnetilebilecek.
"Opsiyon Modeli" Tarih Oldu: Göçmen kökenli gençleri 23 yaşına geldiklerinde ebeveynlerinin vatandaşlığı ile Alman vatandaşlığı arasında zorunlu bir seçim yapmaya zorlayan eski yasal sistem tamamen kaldırıldı. Yeni nesil gençler, hiçbir hak kaybı yaşamadan her iki pasaporta da ömür boyu sahip olabilecek.
Almanya'da Doğan Çocuklar İçin Kolaylık: Ülkede dünyaya gelen yabancı kökenli çocukların doğrudan Alman vatandaşı olabilmesi için, ebeveynlerinden en az birinin Almanya'da yasal olarak ikamet etme süresi 5 yıla indirildi.
Geçim Şartı Netleşti: Başvuru sahiplerinin, kendilerinin ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin geçimlerini devletten sosyal yardım almadan yasal gelirleriyle sağlama şartı korunuyor.
Birinci Nesle Sınav Muafiyeti: İşgücü Anlaşması kapsamında 30 Haziran 1974'e kadar Batı Almanya'ya, 13 Haziran 1990'a kadar ise eski Doğu Almanya'ya "misafir işçi" (Gastarbeiter) olarak gelen ve ömrünü bu ülkenin kalkınmasına adayan birinci nesil büyükler için vatandaşlık testleri ve yazılı dil sınavı zorunluluğu tamamen rafa kaldırıldı.
Kimler Alman Vatandaşı Olamayacak?
Almanya, modern vatandaşlık hakkının kapılarını açarken ülkenin anayasal düzenine ve temel toplumsal değerlerine uyum şartını ise oldukça sıkı tutuyor. Yasal düzenlemeye göre; Yahudi düşmanlığı (antisemitizm), ırkçılık, yabancı düşmanlığı veya insanlık dışı eylemlerde bulunduğu tespit edilen kişiler hiçbir şekilde vatandaşlığa kabul edilmeyecek. Aynı şekilde, Nasyonal Sosyalist rejimin tarihsel sonuçlarıyla ilgili Almanya'nın üstlendiği özel sorumluluğu reddedenler ile hukuki yapıda çok eşli evliliği bulunan kişilerin başvuruları yasal olarak reddedilecek.
