Türkiye siyasi tarihi, 28 Mayıs 2023 tarihinde bir ilke sahne olarak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci tur oylamasını gerçekleştirdi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) koordinesinde yurt genelinde ve dış temsilciliklerde kurulan sandıkların neredeyse tamamı (%99,9) açılarak tasnif edildi. Resmi olmayan kesin sonuçlara göre, Cumhur İttifakı’nın adayı Recep Tayyip Erdoğan oyların %52,16’sını alarak yeniden Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçildi. Millet İttifakı’nın ortak adayı Kemal Kılıçdaroğlu ise %47,84 oy oranında kalarak yarışı ikinci sırada tamamladı.
Bu sonuçla birlikte Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nin ikinci döneminde de yürütmenin başı olma hakkını kazanırken, muhalefet blokunda seçim sonrası radikal bir iç muhasebe dönemi başladı.
Türkiye’nin kilitlendiği iki aşamalı tarihi seçim maratonu, sandıktan çıkan net iradeyle birlikte son buldu. 14 Mayıs'ta yapılan ilk turda adayların salt çoğunluğu (%50+1) yakalayamaması üzerine referandum niteliğinde geçen ikinci tur oylaması, yüksek katılım oranı ve demokratik olgunluğuyla küresel basında da geniş yankı uyandırdı.
14 Mayıs’taki İlk Turda Dengeler Nasıl Şekillenmişti?
Tarihi seçimin ilk perdesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan %49,52 oyla yarışı ilk sırada tamamlamış, Kemal Kılıçdaroğlu ise %44,88 ile ikinci sırayı alarak adını finale yazdırmıştı. Seçimin kilit partisi haline gelen ATA İttifakı adayı Sinan Oğan %5,17 oy oranına ulaşırken, seçime günler kala adaylıktan çekilme kararı alan Memleket Partisi lideri Muharrem İnce sandıkta %0,43'lük bir eğilim görmüştü. İlk turda seçmenin sandığa gitme motivasyonu %87,04 gibi rekor bir katılımla tescillenmişti.
Parlamentoda Cumhur İttifakı Üstünlüğü
14 Mayıs tarihinde cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turuyla eş zamanlı gerçekleştirilen 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi sonuçları, yasama organındaki güç dengelerini iktidar lehine tescilledi. AK Parti, MHP ve Yeniden Refah Partisi'nin çatısı altında toplandığı Cumhur İttifakı, toplam oyların %49,47’sini alarak 323 milletvekiliyle TBMM'de mutlak çoğunluğu elde etti.
Parlamentodaki sandalye dağılımı ve partilerin net oy oranları şu şekilde kayıtlara geçti:
Cumhur İttifakı Bloğu (323 Milletvekili):
AK Parti: %35,61 oy oranı – 268 milletvekili
MHP: %10,07 oy oranı – 50 milletvekili
Yeniden Refah Partisi: %2,81 oy oranı – 5 milletvekili
Millet İttifakı Bloğu (212 Milletvekili):
CHP: %25,33 oy oranı – 169 milletvekili
İYİ Parti: %9,69 oy oranı – 43 milletvekili
Emek ve Özgürlük İttifakı Bloğu (65 Milletvekili):
Yeşil Sol Parti (HDP): %8,82 oy oranı – 61 milletvekili
TİP: %1,73 oy oranı – 4 milletvekili
Yasama ve Yürütme Uyumu Siyasi Avantaj Sağlayacak
Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nin parametreleri doğrultusunda hem yürütme organının (Cumhurbaşkanlığı) hem de yasama organının (TBMM çoğunluğu) Cumhur İttifakı kontrolünde kalması, yeni dönemde kanun tekliflerinin yasalaşma süreçlerinde ve bütçe görüşmelerinde hükümete çok büyük bir bürokratik hız kazandıracak. Seçimlerin tamamen geride kalmasıyla birlikte tüm finansal piyasaların ve uluslararası analistlerin gözü, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklayacağı yeni kabine üyelerine, özellikle de ekonomi, dış politika ve savunma bakanlıklarına getirilecek isimlere çevrildi.
