Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) ile Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi (ANAS), Türk dünyasının tarihsel ve kültürel derinliklerini gün yüzüne çıkaracak mega bir bilimsel ortaklığa imza attı. TÜBİTAK 2542 Türkiye-Azerbaycan İkili İş Birliği Destek Programı kapsamında fonlanan projenin startı verildi.
“Türkiye ve Azerbaycan'da Türk Kültürünün En Eski İzlerinin Tespiti” adını taşıyan bu kapsamlı akademik çalışma, iki kardeş coğrafyanın ortak tarihi mirasını somut ve soyut arkeolojik/antropolojik verilerle tescillemeyi amaçlıyor.
Türkiye ve Azerbaycan arasındaki köklü stratejik ilişkiler, akademik ve bilimsel alanda yürütülen vizyoner projelerle yeni bir boyut kazanıyor. İki ülkenin en saygın bilim kurumlarının ortaklığında hayata geçirilen son çalışma, Türk kavimlerinin göç yollarını, yerleşim stratejilerini ve sosyo-kültürel izlerini bilimsel kanıtlarla ortaya koyacak.
Somut ve Soyut Miras Ögeleri Karşılaştırmalı Analiz Edilecek
Resmi olarak iki yıl sürmesi planlanan bu uluslararası araştırma projesinde; Türk boylarının bıraktığı en karakteristik izler olan kaya resimleri (petroglifler), kadim Türk heykeltıraşlığının ilk örnekleri sayılan balballar ve Koçbaşlı Mezar Taşları gibi somut kültürel miras varlıkları incelenecek. Sadece arkeolojik bulgularla sınırlı kalmayacak olan projede; sözlü halk edebiyatı, mitolojik anlatılar, destanlar ve kuşaktan kuşağa aktarılan soyut miras unsurları da disiplinler arası metotlarla değerlendirilerek karşılaştırmalı veri havuzuna dahil edilecek.
Uluslararası Akademik Kadro ve Geniş Saha Coğrafyası
Projenin Türkiye ayağındaki bilimsel liderliğini ve yürütücülüğünü OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. İbrahim Tellioğlu üstleniyor. Türkiye araştırma ekibinde ayrıca coğrafi bilgi sistemleri ve tarih metodolojisi alanındaki çalışmalarıyla tanınan Doç. Dr. Okay Pekşen (Tarih Bölümü) ve Doç. Dr. Muhammet Bahadır (Coğrafya Bölümü) yer alıyor. Azerbaycan tarafında ise projenin koordinasyonunu ve bilimsel derinliğini Doç. Dr. İrada Mammadova ile Doç. Dr. Aynur İbrahimova yönetiyor.
Saha araştırmalarının lojistik ve coğrafi rotası ise oldukça geniş bir alanı kapsıyor. Ekipler; Türkiye genelinde Rize, Kars, Erzurum, Ankara, İzmir, Ordu, Hakkâri ve Artvin illerinde tarama faaliyetleri yürütürken, Azerbaycan’da ise Türk kültür tarihinin dünya çapındaki en büyük açık hava arşivlerinden biri kabul edilen Gobustan bölgesinde derinlemesine yüzey araştırmaları gerçekleştirecek. Proje takvimi doğrultusunda elde edilen ilk bulguların uluslararası bilim dünyasıyla paylaşılacağı iki ayrı büyük çalıştay ise Samsun ve Bakü şehirlerinde organize edilecek.
Elde edilen tüm akademik çıktılar; uluslararası makaleler, sempozyum bildirileri ve prestij kitap setleri haline getirilerek Türk kültür tarihindeki önemli bir literatür boşluğunu dolduracak ve toplumsal miras bilincine katkı sağlayacak.
