Samsun, son 62 yılda gerçekleştirilen yoğun deniz dolgusu çalışmalarıyla kara yüz ölçümünü yaklaşık 3 bin dönüm (3 milyon metrekare) genişletti. Özellikle kentin sahil şeridinde oluşturulan bu yeni yaşam alanları, kentsel gelişim açısından bir başarı olarak görülse de Jeofizik mühendisleri Ali Zeynel Abidin Denizoğlu ve Murat Akbaş tarafından hazırlanan yeni rapor, madalyonun diğer yüzünü ortaya koydu. 'Yerleşim yeri seçiminde yerbilimlerinin önemi ve Samsun'un afet riskleri' başlıklı raporda, kentin merkezi noktalarındaki yapılaşma ve zemin yapısı hakkında çarpıcı uyarılara yer verildi.
Atakum ve İlkadım Sahil Şeridinde "Sıvılaşma" Tehlikesi
Samsun kent merkezinin 2. derece deprem bölgesi olduğunun hatırlatıldığı raporda, özellikle dolgu sahaları üzerine kurulu olan Atakum sahil düzlüğü ve İlkadım ilçesindeki Gazi Caddesi'nin alt kısımlarına dikkat çekildi. Mühendisler; Ladik, Havza veya Vezirköprü merkezli (Kuzey Anadolu Fay Hattı) olası bir depremde, bu bölgelerin "zemin sıvılaşması" ve "yapay dolgu" kaynaklı büyük hasar alma riski taşıdığını vurguladı. Samsun merkezinin, Türkiye'nin en aktif fay hattı olan KAF'a kuş uçuşu sadece 55 km mesafede olması riskin ciddiyetini artırıyor.
Heyelan Bölgeleri İmar Kıskacında mı?
Raporun en dikkat çekici kısımlarından birini de heyelan riskli alanlar oluşturdu. Türkiye'de heyelan açısından 3. grupta yer alan Samsun'da; Çatalarmut, Kadıköy, Kadifekale ve Cedit gibi köklü mahallelerin yanı sıra Kıranköy mezarlığı ve eski havaalanı çevresinin heyelan riski altında olduğu belirtildi. Mühendisler, bu riskli bölgelerin bir kısmının yapılaşmaya açılmış olmasının afet anında can ve mal kaybını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
Yerel Yönetimlere "Veri" Eleştirisi
Jeofizik mühendisleri, yerel yönetimlerin imar planlaması süreçlerinde jeolojik ve jeofizik verileri yeterince dikkate almadığını savundu. Raporda, "Kentsel dönüşüm projelerinde zemin özellikleri ihmal ediliyor. Güvenli bir yerleşim için yerbilim verileri planlamaya mutlaka altlık oluşturmalıdır" denilerek, belediyelere bilimsel verilere dayalı karar alma çağrısı yapıldı.
Samsun’un İlçe İlçe Deprem Dereceleri
Bölge / İlçe: Ladik, Havza, Vezirköprü
Deprem Derecesi: 1. Derece
Risk Seviyesi: Yüksek (KAF Hattı Üzeri)
Bölge / İlçe: Samsun Kent Merkezi
Deprem Derecesi: 2. Derece
Risk Seviyesi: Orta-Yüksek
Bölge / İlçe: Alaçam, Terme, Bafra, Çarşamba
Deprem Derecesi: 3. Derece
Risk Seviyesi: Orta (Zemin Büyütmesi Riski)
