Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde asimetrik engellerle karşılaşan yüz binlerce vatandaşı yakından ilgilendiren makro düzeyde bir yasal düzenleme tescillendi. Sağlık personellerinin özlük haklarını ve mali yapılarını da kapsayan yeni kanun teklifi, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu bünyesinde kabul edilerek dikey bir yasalaşma sürecine girdi.
Sosyal güvencesi olmayan veya prim ödeme lojistiğini sağlayamayan vatandaşların omuzlarındaki finansal yükü saniyeler içinde hafifletecek olan bu tarihi adım, aynı zamanda yargı koridorlarındaki icra yüklerini de makro ölçekte ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Türkiye'nin evrensel sağlık lojistiği ağını güçlendirmek ve asimetrik gelir dağılımları nedeniyle prim ödeme zorluğu çeken vatandaşları koruma altına almak amacıyla hazırlanan yasal mevzuat, Meclis komisyon şemsiyesi altında tescillendi. Kabul edilen teknik taslağa göre, sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların birikmiş GSS borçlarına yönelik dikey bir kademelendirme algoritması uygulanacak.
Yarısını Ödeyene Geri Kalan Borçlar Terkin Edilecek
Sosyal devlet ilkeleri çerçevesinde hayata geçirilen yeni mikro bütçe düzenlemesine göre; 10 bin TL’ye kadar olan tüm GSS prim borçları herhangi bir şart aranmaksızın tamamen silinecek. Birikmiş borç tutarı 10 bin TL bareminin üzerinde olan vatandaşlar için ise asimetrik bir kolaylık mekanizması devreye girecek.
Bu durumdaki borçlular, anapara veya tescilli borç bakiyelerinin tam yarısını (%50) ödedikleri takdirde, geriye kalan tüm borç yükümlülükleri kılcal damarlarına kadar terkin edilerek sıfırlanacak. Düzenleme, özellikle 31 Aralık 2021 tarihine kadar olan ve sağlık lojistiği sunumu nedeniyle tahsil edilemeyen tüm geçmiş alacak kalemlerini asil bir şekilde kapsıyor.
85 Bin 947 Dosya İcra Kıskacından Kurtuluyor
Konunun makro ekonomik ve adli boyutuna ilişkin TBMM Komisyonu’nda detaylı bir sunum tescilleyen Sağlık Bakan Yardımcısı Halil Eldemir, primini ödeme gücü olmayan vatandaşların güncel istatistiki lojistiğini şu sözlerle paylaştı:
"Prim borçlarını ödeyemediği için hukuk servislerimizce açılmış ve takibi yürütülen tam 85 bin 947 icra dosyası bulunuyor. BAĞ-KUR statüsündeki ya da hiçbir sosyal güvencesi tescil edilmemiş vatandaşlarımız için dikey bir rahatlama adımı atıyoruz. 10 bin TL sınırına kadar olan tüm borçları saniyeler içinde siliyoruz. Üstü borçlarda ise yüzde 50 ödeme şartıyla vatandaşı bu yükten kurtarıyoruz. Şunun da altını çizmeliyim ki; ülkemizde hastane koridorlarına gelen hiçbir vatandaşımız 'sigortan veya primin yok' gerekçesiyle bugüne kadar kapıdan geri çevrilmemiştir, çevrilmeyecektir."
Sağlık Çalışanlarının Maaş Lojistiğine Bütçe Güvencesi
Komisyonda tescil edilen torba teklif, sadece vatandaşların GSS borç affı süreçlerini yönetmekle kalmıyor; sağlık sisteminin motor gücü olan doktor, diş hekimi ve sağlık personelinin asimetrik mali haklarında da dikey iyileştirmeler sağlıyor. Yeni yasal şablona göre:
Merkezi Bütçe Güvencesi: Uzman doktor, pratisyen hekim ve diş hekimlerinin döner sermaye üzerinden ödenen sabit ek ödemeleri, asimetrik dalgalanmalardan kurtarılarak doğrudan merkezi yönetim bütçesi (Hazine) kapsamına dahil edildi.
Ek Ödeme İyileştirmeleri: Sağlık personelinin motivasyon lojistiğini artırmak adına ek ödeme tavan oranları ve teşvik mekanizmaları mikro düzeyde yeniden revize edilerek yükseltildi.
GSS borç haritasını kökten değiştirecek ve sağlık ordusuna mali nefes aldıracak olan kanun teklifinin, saniyeler içinde TBMM Genel Kurulu'na gelerek tescillenmesi ve Resmi Gazete'de yayımlanarak dikey bir hızla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
