Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tarımsal Biyoteknoloji Bölümünden önemli bir bilimsel başarı haberi geldi. Arş. Gör. Dr. Bayram Ali Yerlikaya yürütücülüğünde, Prof. Dr. Musa Kavas’ın araştırmacı olarak yer aldığı proje, TÜBİTAK 1002-A Ar-Ge Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Domateste CRISPR Tabanlı Genom Düzenlemesi ile Antosiyanin Temelli Görsel Belirteç Geliştirme” başlıklı proje, Türkiye’nin önde gelen tarımsal ürünlerinden biri olan domates üzerinde yenilikçi bir genom düzenleme yaklaşımı geliştiriyor.
“CRISPR Teknolojisiyle Yerli ve Yenilikçi Bir Belirteç Sistemi”
Proje kapsamında, antosiyanin biyosentezini baskılayan genlerin CRISPR/Cas9 teknolojisi ile susturulması planlanıyor. Bu sayede domates bitkisinde antosiyanin birikimi artırılarak hem transformasyon başarılarının görsel olarak tespiti hem de yüksek antioksidan kapasiteye sahip yeni domates hatlarının geliştirilmesi amaçlanıyor.
Dr. Yerlikaya, projenin önemine dikkat çekerek, “CRISPR teknolojisi sayesinde yerli ve yenilikçi bir belirteç sistemi geliştiriyoruz. Bu sistem, klasik floresan belirteçlerin (GUS, GFP) aksine herhangi bir ekipman gerektirmeden, çıplak gözle ayırt edilebilen bir yöntem sunacak. Böylece bitki biyoteknolojisi araştırmalarında hem zaman hem de maliyet tasarrufu sağlanacak” dedi.
“Antosiyaninler Hem Bitki Hem İnsan Sağlığı İçin Önemli”
Proje yürütücüsü Arş. Gör. Dr. Bayram Ali Yerlikaya, antosiyaninlerin bitkilerde mor, kırmızı ve mavi renklenmeden sorumlu doğal pigmentler olduğunu belirterek, “Antosiyaninler, bitkilerde stres toleransını artıran ve aynı zamanda güçlü antioksidan özellikleriyle insan sağlığına katkı sağlayan bileşiklerdir. Domateste antosiyanin birikimini artırmak, hem bilimsel hem de uygulamalı açıdan son derece değerli bir hedeftir” ifadelerini kullandı.
Bu çalışma ile hem bitki ıslahı hem de tarımsal biyoteknoloji alanında yeni bir yaklaşım geliştirilerek, Türkiye’nin yerli araştırma potansiyeline katkı sağlanması hedefleniyor.
“Yerli Görsel Marker Sistemiyle Özgün Katkı”
Projede geliştirilecek sistem, mevcut floresan belirteçlere alternatif olarak ekipman gerektirmeyen, düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir çözüm sunacak. Antosiyanin temelli bu yerli görsel marker sistemi sayesinde, araştırmacılar laboratuvar süreçlerini hızlandırarak görsel tespitlerde zamandan tasarruf edecek.
Prof. Dr. Musa Kavas, projenin uzun vadede biyoteknolojik ürün geliştirme süreçlerine de katkı sağlayacağını belirterek, “Bu tür yenilikçi projeler, ülkemizin bilimsel üretkenliğini ve tarımsal Ar-Ge kapasitesini artırmak açısından son derece kıymetli” dedi.
“Üniversitemizin Bilimsel Görünürlüğüne Katkı”
Proje sonuçlarının uluslararası hakemli dergilerde yayımlanması ve uluslararası bilimsel konferanslarda sunulması planlanıyor. Böylece OMÜ’nün tarımsal biyoteknoloji alanındaki uluslararası görünürlüğü güçlenecek, Türkiye’nin bilimsel katkısı dünya çapında daha fazla tanınır hale gelecek.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi yönetimi, araştırma ekibini tebrik ederek, “Bilimsel üretkenlikleriyle üniversitemize değer katan araştırmacılarımızı kutluyor, başarılarının devamını diliyoruz” mesajını paylaştı.
Bu başarı, OMÜ’nün bilimsel Ar-Ge vizyonu, yenilikçi araştırma kültürü ve ulusal bilim politikalarına katkısı açısından önemli bir örnek teşkil ediyor.
