Türkiye'nin gündemindeki en önemli konulardan biri olan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinde nihai aşamaya gelindi. Milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiren yasal düzenlemenin bu ay içerisinde kamuoyuyla paylaşılması, Ocak ayında ise TBMM'den geçerek yasalaşması öngörülüyor. Sürecin hızlanmasıyla birlikte, özellikle özel sektörde çalışan 4A'lı sigortalıların en çok merak ettiği konuların başında emeklilik sonrası alınacak kıdem tazminatı geliyor.
Bakan Bilgin: "Kredi Konusunu Çözdük"
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, EYT hazırlıklarına ilişkin yaptığı açıklamada teknik çalışmaların tamamlanmak üzere olduğunu bildirdi. İşverenlerin tazminat yükünü hafifletmek adına Kredi Garanti Fonu (KGF) destekli bir paket üzerinde anlaşıldığını belirten Bilgin, "Maliye Bakanımız ile görüştük, kıdem tazminatının ödenmesi konusunda KGF'den kredi verilmesi noktasında hazırlıklar yapıldı. Herhangi bir aksama yaşanmayacak" dedi. Bu hamle, aynı anda emekli olacak binlerce kişi için şirketlerin nakit akışını korumayı amaçlıyor.
Tazminat Hakkı Nasıl Elde Edilecek?
Mevcut iş kanununa göre, bir çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için mevcut iş yerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekiyor. Normal şartlarda istifa eden çalışan tazminat alamasa da, 1475 sayılı yasanın 14. maddesi uyarınca "emeklilik" istisnai bir durum teşkil ediyor. EYT yasası çıktıktan sonra emeklilik dilekçesi verecek olan çalışanlar, işten çıkış kodları "emeklilik" olarak bildirildiği takdirde tazminatlarını talep edebilecekler. Birçok EYT'li çalışan kalifiye eleman statüsünde olduğu için şirketlerin bu kişilerle emeklilik sonrasında da çalışmaya devam etmesi bekleniyor.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Yöntemi ve Örnekleri
Kıdem tazminatı hesaplamaları, çalışanın son brüt maaşı ve toplam çalışma süresi üzerinden gerçekleştiriliyor. Hesaplamada sadece çıplak maaş değil; yıl içinde yapılan düzenli ikramiye, yol ve yemek yardımı gibi ödemelerin de dahil edildiği "giydirilmiş brüt ücret" esas alınıyor. Tazminat ödemelerinden sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor ve ödemelerin kural olarak tek seferde yapılması gerekiyor.
Örnek Hesaplama Tablosu:
Kalem: Tutar
Brüt Maaş: 12.000 TL
Yıllık Düzenli İkramiye (Brüt): 24.000 TL
Aylık İlave Ödeme (İkramiye/12): 2.000 TL
Giydirilmiş Brüt Ücret: 14.000 TL
Çalışılan Süre: 12 Yıl
Brüt Tazminat Toplamı: 168.000 TL
Damga Vergisi Kesintisi: 1.275,12 TL
Net Ödenecek Tazminat: 166.724,88 TL
EYT düzenlemesiyle birlikte emekli olacak vatandaşlar, çalıştıkları her tam yıl için bir aylık giydirilmiş brüt ücretleri tutarında tazminat alacak. Yılın geri kalan aylarındaki çalışma süreleri de gün bazlı olarak hesaba dahil edilecek.
