Mübarek Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, dini ibadetlerini yerine getirmek isteyen milyonlarca vatandaş kurbanlık arayışına hız verdi. Ancak bu yıl büyükbaş ve küçükbaş kurbanlık fiyatları, geçen yılın rakamlarını adeta ikiye katladı. Makroekonomik parametreler, kur artışları ve özellikle hayvancılık sektörünün en büyük gider kalemi olan yem, ilaç, lojistik (nakliye) ve bakım maliyetlerindeki radikal yükselişler, kurbanlık pazarındaki etiketleri zirveye taşıdı.
Metropollerde kurban pazar alanları yavaş yavaş kurulmaya başlarken, hem üreticiler hem de tüketiciler yüksek fiyat sarmalından dert yanıyor.
İslam aleminin en önemli dini vecibelerinden biri olan Kurban Bayramı öncesinde, hayvancılık sektörünün kalbinin attığı kurban pazarlarında hareketlilik başladı. Türkiye genelindeki büyük besi çiftliklerinden tırlara yüklenen hayvanlar, büyükşehirlerdeki modern kesim ve satış alanlarına sevk ediliyor. Ancak bu yıl pazarlarda arz-talep dengesinden ziyade maliyet enflasyonunun yarattığı fiyat şoku konuşuluyor.
Büyükbaş Hayvanlar 60 Bin TL’den Başlıyor
Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında, kurbanlık piyasasında ortalama %150 oranında fahiş bir artış göze çarpıyor. Bu yılki bütçe planlamalarına göre pazardaki ortalama fiyat skalası şu şekilde netleşti:
Büyükbaş Kurbanlıklar: Hayvanın canlı kilosuna, ırkına ve kondisyonuna göre 60.000 TL ile 100.000 TL arasında alıcı buluyor.
Küçükbaş Kurbanlıklar (Koç, Koyun, Keçi): 4.000 TL ile 7.000 TL bandında el değiştiriyor.
Canlı Kilo Fiyatları (İstanbul Esası): Mega kent İstanbul'daki mezbahalarda canlı dananın kilo fiyatı ortalama 165 TL, canlı düvenin kilo fiyatı ise 155 TL civarında işlem görüyor.
Geçen Yıl Fiyatlar Ne Seviyedeydi?
Fiyatlardaki astronomik yükselişi anlamak adına 2022 yılının resmi pazar verilerine bakmak yeterli oluyor. Yalnızca bir yıl önce, 2022 yılında büyükbaş kurbanlık fiyatları 34.000 TL ile 50.000 TL arasında seyrediyordu. Küçükbaş hayvanlar ise 2.800 TL ile 4.500 TL arasında rahatlıkla satın alınabiliyordu. Geçen yıl canlı dananın kilosu ortalama 75 TL, küçükbaş hayvanın kilosu ise yaklaşık 80 TL seviyesinde bütçeleri zorlamayacak bir grafik çiziyordu.
Diyanet İşleri Başkanlığı 2023 Vekalet Bedellerini Duyurdu
Pazardaki fiziki şartlar ve yüksek fiyatlar nedeniyle kurban ibadetini sivil toplum kuruluşları veya resmi kurumlar aracılığıyla hisse usulü (vekaletle) çözmek isteyen vatandaşlar için de rehber takvim açıklandı. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) güvencesiyle organize edilecek 2023 yılı vekaletle kurban kesim bedellerini kamuoyuna ilan etti.
Buna göre, bu yılki organizasyon kapsamında kurumsal belirlenen fiyatlar şöyle oldu:
2023 Vekaletle Kurban Bedelleri:
Yurt İçi Kesim Bedeli: 5.950 TL
Yurt Dışı Kesim Bedeli: 2.750 TL
Üretici Çaresiz, Tüketici Kararsız
Kurban pazarlarında ter döken besiciler, fiyat artışlarının kendilerinden kaynaklanmadığını, aksine kar marjlarının her geçen yıl eridiğini savunuyor. Saman, hazır yem, veterinerlik hizmetleri ve Anadolu'dan büyükşehirlere yapılan tır nakliye ücretlerinin katlanmasının fiyatları mecburen bu noktaya getirdiğini belirten satıcılar, anaç hayvan sayısındaki düşüşün de piyasayı daralttığını söylüyor. Vatandaşlar ise maaş ve gelir endekslerinin üzerinde kalan bu fiyatlar karşısında, kurban kesme ibadetini yerine getirirken bu yıl her zamankinden daha fazla zorlanacaklarını ve hisse ortak sayılarını artırma yoluna gideceklerini ifade ediyor.
