Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinde sona gelindi. Edinilen bilgilere göre, EYT yasa teklifinin Aralık ayında TBMM’ye sunulması bekleniyor. Milyonlarca vatandaş, düzenlemenin ayrıntılarını ve emeklilik şartlarını merak ediyor.
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanları ilgilendiren EYT yasası için ilgili bakanlıklardan oluşan komisyon hazırlıklarını tamamladı. Aralık ayında düzenlemenin Meclis gündemine gelmesiyle birlikte, 2023 yılından itibaren emeklilik sürecinin başlaması bekleniyor.
EYT Ne Zaman Çıkacak?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü düzenleme kapsamında, EYT’lilerin emeklilik yolu Aralık ayında açılacak. Bu düzenlemenin yasalaşmasının ardından yaklaşık 1,5 milyon kişi hemen emeklilik hakkı kazanacak.
Yaklaşık 4 milyon kişiyi kapsayan yasa ile birlikte prim, yaş ve yıl şartlarını tamamlayanlar emekliliğe başvurabilecek.
EYT Maaş Hesabı Nasıl Yapılacak?
EYT’lilerin maaş hesaplamasında üç farklı dönem dikkate alınacak:
2000 yılı öncesi,
2000 ile Ekim 2008 arası,
Ekim 2008 sonrası.
Bu dönemlerdeki kazanç ve prim günleri birleştirilerek maaşlar hesaplanacak. Emekli maaşında kişilerin prime esas kazançları, çalışma süreleri ve ara vermeden prim ödeyip ödemedikleri büyük rol oynayacak.
Yüksek prime esas kazanç bildiren çalışanlar daha yüksek maaş alacak. Buna karşın, uzun yıllar boyunca asgari ücret üzerinden prim ödeyenler daha düşük maaşla emekli olacak.
Prim Gün Sayısı ve Bekleme Şartı
EYT kapsamında emekli olabilmek için en az 5.000 prim günü şartı aranacak. İşe giriş tarihine göre bu rakam 5.000 ile 5.975 gün arasında değişecek.
Prim günü eksik olanlar için emeklilik hemen mümkün olmayacak; ancak primlerini tamamladıklarında emeklilik hakkı doğacak.
Kısmi emeklilik hakkı için ise 3.600 prim günü yeterli olacak ancak bu durumda yaş şartı devreye girecek. Erkeklerde 60, kadınlarda ise 58 yaş şartı aranacak.
Kadın ve Erkekler İçin Farklı Yıl Şartı
EYT yasasında kadınlar için 20 yıl, erkekler için ise 25 yıl sigortalılık süresi şartı bulunuyor. Bu şart, 8 Eylül 2019 itibarıyla kadınlar için tamamlanmış durumda. Erkeklerde ise 8 Eylül 1997 öncesinde sigortalı olanlar yıl şartını tamamlamış kabul ediliyor.
Başvuru Süreci Nasıl Olacak?
EYT düzenlemesinin Aralık ayında Meclis’te kabul edilmesi halinde, 2023 yılı başında başvuru süreci başlayacak. Prim ve sigortalılık süresini dolduran vatandaşlar, SGK üzerinden emeklilik başvurusunda bulunabilecek.
EYT’liler, istedikleri tarihte başvuru yaparak, şartları tamamladıkları anda maaş almaya başlayabilecek.
Yasanın Ekonomik Etkisi
Yaklaşık 4 milyon vatandaşı ilgilendiren düzenlemenin mali etkileri de dikkatle hesaplanıyor. İlk etapta 1,5 milyon kişinin emekli olması beklenirken, diğer 3 milyon vatandaş ise prim ve yıl şartlarını tamamladıkça kademeli olarak emeklilik hakkı elde edecek.
