EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinin Aralık ayında Meclis’e gelmesi beklenirken, hem milyonlarca çalışan hem de işveren tarafında hareketli bir süreç yaşanıyor. İlk etapta yaklaşık 1,5 milyon kişinin emekli olması beklenirken, iş dünyasında özellikle kıdem tazminatı maliyeti ve işgücü kaybı konuları gündemin ana maddesi haline geldi.
Düzenleme öncesi patronların artan endişeleri doğrultusunda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) harekete geçerek, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’e iş dünyasının kaygılarını iletti. İşverenler, yeni düzenlemenin kritik sektörlerde nitelikli çalışan kaybı yaratabileceğine ve işletmelerin ağır bir kıdem tazminatı yükü altında kalabileceğine dikkat çekiyor.
İşverenler Kıdem Tazminatı Yükünden Endişeli
EYT kapsamına giren çalışanların büyük bir kısmının uzun yıllara dayanan kıdem tazminatına sahip olması, işverenler üzerinde ciddi bir mali baskı oluşturuyor. Asgari ücrete yapılacak yeni artışın da tazminat tutarlarını yukarı çekecek olması, kaygıları daha da büyütmüş durumda.
İş dünyası, geçiş sürecinde kıdem tazminatlarına yönelik mali destek sağlanması gerektiğini savunurken, çalışanların emekli olduktan sonra da istihdamda kalmasını teşvik eden modellerin uygulanmasını talep ediyor.
TOBB ve TİSK’ten Ortak Endişeler
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun geçtiğimiz günlerde Bakan Bilgin ile yaptığı görüşmede iş dünyasının taleplerini detaylı şekilde aktardığı öğrenildi. Düzenlemeye karşı olmadıklarını ifade eden TOBB yönetimi, ancak ekonomik etkilerin daha kapsamlı analiz edilmesi gerektiğini belirtti.
Benzer şekilde Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) de daha önce Bakanlığa sunduğu raporda, sürecin işletmelere getireceği ilave yükler konusunda dikkat çekmişti.
EYT Kapsamı ve Beklenen Etki
1999 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile yaş ve prim şartlarının değişmesinden bu yana çözülemeyen EYT sorunu, hükümetin yeni çalışmasıyla son aşamaya gelmiş durumda.
Aralık ayında Meclis’e sunulması planlanan teklif kapsamında:
1999 öncesi girişliler için 5.000 gün prim ve 50 yaş kriteri geçerli olacak.
Bu şartları sağlayan yaklaşık 1,5 milyon kişi ilk etapta emekliliğe hak kazanacak.
Ocak 2023 itibarıyla düzenlemenin yürürlüğe girmesi bekleniyor.
“İşgücü Kaybı %30’lara Çıkabilir” Uyarısı
TOBB Başkan Yardımcısı ve Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, EYT düzenlemesinin bazı sektörlerde ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. NB Ekonomi’ye konuşan Zeytinoğlu, işletmelerin hem kıdem tazminatı yükü hem de nitelikli eleman kaybı nedeniyle zorlanabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Finansmana erişimin zorlaştığı, nakit akışlarının daraldığı bu dönemde yüksek tazminat yükü daha da zorluk yaratacaktır. Yapılan hesaplamalara göre işgücü kaybı yüzde 30’lara kadar çıkabilir.”
İş dünyası bu süreçte, çalışanların hem emeklilik hakkını almasını hem de istihdamda kalmasını sağlayacak dengeli bir modelin önemine dikkat çekiyor.
