Erzurum’un köklü kültürel miraslarından biri olan ehram, ince eğrilmiş koyun yününden yapılan, zahmetli üretim süreciyle dikkat çeken geleneksel bir kadın dış giysisidir. Osmanlı dönemine kadar uzandığı tahmin edilen ehramın, bugünkü haliyle 1850’li yıllardan itibaren kullanılmaya başlandığı düşünülmektedir.
Ehram yapımında genellikle koyunların altıncı ve yedinci aylarında kırkılan yünler tercih edilir. Halk arasında bu dönemdeki yünlerin tellerinin uzun, dokusunun dayanıklı ve yağmurda çekmeyecek nitelikte olduğuna inanılır. Ayrıca, kısır koyun ve koç yünlerinin ehram yapımında kullanılmadığı bilinir. Kullanılan ipin inceliği, ehramın değerini belirlerken; kahverengi, siyah ve krem tonlarındaki doğal yünler geleneksel üretimde öne çıkar.
Dokuma işlemi sırasında veya sonrasında elle yapılan renkli nakış süslemeleri, ehrama estetik bir görünüm kazandırır. Yazın hafifliği, kışın ise ısı tutma özelliğiyle ehram, geçmişten günümüze hem işlevsel hem de sanatsal bir değere sahiptir.
Son yıllarda ehram sadece bir kadın giysisi olmaktan çıkarak modern yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Erzurumlu kadın ustalar, ehram dokumasını çanta, cüzdan, kemer, dizlik, yelek ve kravat gibi aksesuar ürünlerine dönüştürerek bu geleneksel sanatı günümüze taşımaktadır.
Erzurum’un Aziziye ilçesindeki Selçuklu Mahallesi’nde faaliyet gösteren Erzurum Aktif İş Kadınları Dostluk ve Dayanışma Derneği, 2011 yılından bu yana ehramın korunması ve tanıtımı için önemli çalışmalar yürütmektedir. Dernek, ehrama coğrafi işaret tescili kazandırarak bu değerli el sanatını resmî olarak koruma altına almıştır. Ayrıca kurulan atölyelerde ehram üretimi yapılarak kadınlara istihdam imkânı sunulmakta, kültürel miras ekonomik değere dönüştürülmektedir.
Bugün ehram, Erzurum’un kimliğini yansıtan bir sembol olmanın ötesine geçerek, hem kültürel mirasın korunması hem de yerel ekonominin gelişimine katkı sağlayan bir unsur haline gelmiştir.
