Yürürlüğe giren karara göre, iletim şirketleri ihracat çıkış noktalarındaki kapasite yönetimini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın arz güvenliği stratejileriyle tam uyumlu şekilde yürütecek. Bu adımın, Türkiye'nin enerji ihracat kapasitesini daha şeffaf ve öngörülebilir bir modele taşıması hedefleniyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye üzerinden yapılacak doğal gaz ihracatının operasyonel süreçlerini disipline eden yeni bir yönetmelik yayımladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın "doğal gaz arz güvenliği" görüşlerini temel alan düzenleme, iletim şirketlerine kapasite planlaması konusunda önemli sorumluluklar yüklüyor.
Maksimum Kapasite ve İlan Süreçleri
Yeni yönetmeliğe göre iletim şirketi, her bir ihracat çıkış noktası için uygulanacak Maksimum Ayrılabilir Kapasite (MAK) değerlerini titizlikle hesaplayacak. İlgili dönem için rezerve edilebilecek atıl kapasiteler, gaz yılı başlamadan önce kapasite rezervasyonu son başvuru tarihinden en az 60 gün önce kamuoyuna duyurulacak. Bu duyurularda, ihraç edilecek gazın kesintili mi yoksa kesintisiz mi olacağı, mevsimsel şartlara göre değişip değişmeyeceği gibi teknik detaylar açıkça belirtilecek.
Uzun Dönemli Rezervasyon ve Fiyatlandırma
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, yatırımcılara öngörülebilirlik sağlayan uzun dönemli planlama imkanı oldu. İletim şirketi, bakanlık görüşleri doğrultusunda birden fazla ardışık takvim yılını kapsayacak şekilde uzun dönemli kapasite rezervasyonu yapılmasına izin verebilecek. Ayrıca bu noktalar için geçerli olacak iletim kapasite bedelleri de ilan duyurularında yer alacak.
Kapasite Aktarımına Sınırlama
Şebekelerin İşletilmesi Hakkında Yönetmelik’te yer alan kapasite aktarımına ilişkin genel hükümler, ihracat çıkış noktaları için uygulanmayacak. Bu sayede, ihracat noktalarındaki kapasite yönetiminin kendine has dinamikleri korunarak, iç piyasa ile dış ticaret arasındaki teknik dengelerin gözetilmesi sağlanacak. Bu hamle ile Türkiye'nin komşu ülkelerle yürüttüğü doğal gaz ticaretinin daha sistematik bir yapıya kavuşması ve enerji hub'ı olma hedefinin güçlenmesi bekleniyor.
