Samsun Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir çevre politikaları ve sıfır atık vizyonu kapsamında örnek bir projeyi daha hayata geçirdi. “Hiçbir atık çöp değildir” mottosuyla hareket eden belediye; kent genelindeki park, bahçe ve mesire alanlarında yürütülen periyodik budama ile peyzaj çalışmaları neticesinde ortaya çıkan bitki atıklarını çöpe atmak yerine yüksek besin değerine sahip kompost gübreye dönüştürüyor.
Doğal kaynakların korunmasını merkeze alan bu çevreci ve döngüsel ekonomi modeli sayesinde, hem kimyasal gübre kullanımı asgariye indiriliyor hem de belediyenin peyzaj giderlerinde çok ciddi bir mali tasarruf kalemi oluşturuluyor.
Küresel iklim kriziyle mücadelede yerel yönetimlerin mikro ölçekte attığı adımlar, sürdürülebilir şehirlerin inşasında hayati bir rol oynuyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi de kentsel atık yönetimini modern standartlara ulaştırarak, yeşil alanların bakımından çıkan biyokütleyi endüstriyel bir ekosistem içerisine dahil etmeyi başardı.
6-8 Aylık Doğal Fermantasyon İle Zengin Toprak Karışımı
Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda 81 il genelinde örnek gösterilen projede; cadde, sokak ve parklarda yapılan ağaç budama, çim biçme ile mevsimsel yaprak toplama operasyonları sonrasında ortaya çıkan tonlarca bitki atığı titizlikle lojistik ağa alınıyor. Kent estetiğini korurken toplanan bu organik malzemeler, belediyenin özel geri dönüşüm tesisine taşınarak endüstriyel parçalayıcı ve öğütücü makinelerden geçiriliyor.
Talaş ve küçük parçacıklar haline getirilen bitki atıkları; nem, oksijen ve sıcaklık dengesinin anlık olarak takip edildiği özel alanlarda 6 ila 8 aylık kontrollü bir fermantasyon (çürüme) sürecine bırakılıyor. Bu doğal ve kimyasaldan uzak sürecin sonunda; azot, fosfor ve potasyum açısından son derece zengin, organik sertifikalı kompost gübre elde ediliyor. Üretilen bu yerli gübre, Samsun’un meydanlarını süsleyen çiçeklerin ve ağaçların alt zemin toprağı olarak peyzaj alanlarında yeniden doğaya kazandırılıyor.
Eski Döküm Sahasında "Sıfır Atık" Devrimi
Projenin teknik altyapısı ve ekonomik kazanımları hakkında kapsamlı kurumsal bilgiler veren Park ve Bahçeler Daire Başkanı Ekrem Şahin, kentsel geri dönüşümde sınırları genişlettiklerini belirtti. Şahin, yürütülen operasyonun lojistik boyutunu şu sözlerle özetledi:
“Şehrimizde daha önce sadece atıl bir döküm sahası olarak işlev gören alanı, tam donanımlı bir 'Dönüşüm Sahası' kimliğine kavuşturduk. Burada sadece yeşil peyzaj atıklarını dönüştürmüyoruz; eş zamanlı olarak sahaya gelen hafriyat ve kazı malzemelerini de mekanik olarak ayrıştırma işlemine tabi tutuyoruz. İnşaat atıklarının içerisindeki taş, kil, mil gibi maddeleri eleyerek çıkan nitelikli ham maddeyi farklı bitkisel karışımlarla harmanlıyor ve dolgu malzemesi ya da bitkisel toprak olarak peyzaj projelerimizde yeniden kullanıyoruz.
Kritik Dönem: Özellikle kasım ve mart ayları arası bizim ana budama dönemimizdir. Bu 5 aylık yoğun süreçte ağaçlardan elde ettiğimiz tüm dallar ve bitkisel atıklar bu tesiste harıl harıl işleniyor. Kendi gübremizi kendimiz üreterek dışa bağımlılığı bitiriyor, belediyemizin bütçe maliyetlerini ciddi oranda aşağı çekiyoruz.”
Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin hem ekolojik dengeleri gözeten hem de kamu bütçesini koruyan bu vizyoner yatırımı, Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Türkiye'deki diğer yerel yönetimler için de yeşil ekonomi ve sürdürülebilir kent yönetimi alanında tam bir başarı kılavuzu olarak dikkat çekiyor.
