Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar, beyin kanseri tedavisinde çığır açabilecek yeni bir keşfe imza attı. Sancar ve ekibi, laboratuvar deneylerinde yaygın olarak kullanılan “EdU” adlı molekülün, beyin tümörleri üzerinde etkili olabileceğini ortaya çıkardı.
DNA onarımı üzerine yaptığı çalışmalarla Nobel Bilim Ödülü kazanan Prof. Dr. Aziz Sancar, bilim dünyasına yeni bir umut daha sundu. Cumhuriyet yazarı Orhan Bursalı’nın aktardığına göre, Sancar ve ekibi, EdU molekülünün kanser hücrelerini yok edebildiğini keşfetti. Bulgular, Amerikan Bilimler Akademisi’nin saygın dergisi PNAS’ta yayımlandı.
“Beklenmedik bir sonuçtu”
Keşfin, aslında farklı bir deney sırasında tesadüfen ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Sancar, “Bu çok sürpriz bir buluş oldu. Deneylerimiz beklenmedik sonuçlar verdi, adeta şok yaşadık” ifadelerini kullandı.
Sancar’ın açıklamasına göre, EdU sağlam DNA’ya girdiğinde hücre sanki DNA hasara uğramış gibi tepki veriyor ve onarım mekanizmasını sürekli çalıştırıyor. Bu döngü sonunda hücre dayanamayarak ölüyor. Bu mekanizmanın, daha önce bilinen fakat tam olarak açıklanamayan EdU’nun toksik etkilerini aydınlattığı ifade edildi.
Beyin tümörlerine karşı avantajlı
EdU’nun en önemli özelliklerinden biri de beyin bariyerini aşabilmesi. Kemoterapi ilaçlarının çoğu beyne ulaşamazken, EdU bu engeli geçerek doğrudan tümörlü hücrelere etki edebiliyor. Prof. Dr. Sancar, “Eğer bu molekül beyin kanseri hastalarına verilirse, nöronlara zarar vermeden tümörü hedef alabilir” dedi.
Uzmanlardan yorum
Sağlık yazarı Dr. Gülsüm Kartal, buluşu şu sözlerle değerlendirdi:
“DNA hasarının onarılamadığı durumlarda kanser riski artar. EdU molekülü ise sağlam DNA’yı hasarlı gibi algıtarak hücreyi ölüm sürecine sokuyor. Beyin bariyerini aşabilmesi, bu molekülü beyin kanseri için umut verici bir tedavi adayı yapıyor.”
Beyin tümörlerinde zorlu süreç
Beyin tümörleri, hem iyi huylu hem kötü huylu türleriyle, kapalı kafatası içinde ciddi basınç yaratarak hayati risk taşıyor. Tedavide genellikle cerrahi müdahale, kemoterapi ve radyoterapi birlikte uygulanıyor. Ancak mevcut yöntemlerle bile hastaların yaşam süresinin ortalama 15 ay civarında olduğu biliniyor.
Bu nedenle Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibinin çalışması, bilim dünyasında yeni bir umut kapısı olarak değerlendiriliyor. Sancar, beyin tümörleri konusunda uzman bir profesör ile işbirliği yaparak araştırmalarını klinik düzeye taşımaya hazırlanıyor.
