AK Parti’nin 2023 seçim vaatleri arasında yer alan vatandaşlık maaşı uygulaması için süreç hızlandı. Edinilen bilgilere göre, gelir seviyesi asgari ücretin altında kalan hanelere destek sağlanmasını öngören sistem, 2026 yılında pilot illerde aşamalı olarak başlatılacak. Uygulamanın temel amacı, her hanenin asgari ücret seviyesinde bir gelire sahip olmasını garanti etmek ve sosyal destek mekanizmasını daha bütüncül bir yapıya kavuşturmak.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının ortak çalıştığı Vatandaşlık maaşı modeli, "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi" kapsamında uygulanacak. Bu çerçevede, bir haneye giren toplam gelir asgari ücretin altında kalıyorsa, ailede en az bir kişi iş gücüne dahil olana kadar destek ödemesi sürecek. Böylece hem gelir güvencesi sağlanacak hem de çalışma hayatına katılım teşvik edilecek.
Uygulamadan yararlanacak hanelerde çalışabilecek durumda olan bireyler için ayrıca istihdam yönlendirme, iş bulma ve mesleki gelişim destekleri de sunulacak. Bu yönüyle vatandaşlık maaşı yalnızca bir Sosyal Yardım değil, aynı zamanda iş gücü piyasasına entegrasyonu güçlendiren bir mekanizma olarak planlanıyor.
Pilot İllerden Sonra Türkiye Geneline Yayılacak
Vatandaşlık maaşının 2026’da sınırlı bölgelerde pilot olarak uygulanacağı, sistemin etkileri analiz edildikten sonra ülke genelinde yaygınlaştırılacağı belirtildi. Bu süreçte, uygulamanın toplum üzerindeki etkileri, maliyet yapısı, istihdam sonuçları ve sürdürülebilirlik kriterleri değerlendirilecek.
Geçtiğimiz günlerde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı 2026 Yılı Programı da bu adımları destekler nitelikte. Programda, mevcut sosyal yardım sisteminin gözden geçirilerek, aile odaklı, bütünleşik ve fert başına asgari geliri garanti eden bir yapıya dönüştürüleceği vurgulandı. Böylece vatandaşlık maaşı, Türkiye’nin sosyal politika sisteminde önemli bir dönüşümün kapısını aralayacak.
MHP de Benzer Bir Model Önermişti
Vatandaşlık maaşı tartışmaları yalnızca iktidar tarafından değil, diğer siyasi partiler tarafından da gündeme getirilmişti. MHP Konya Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı, Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki bütçe görüşmelerinde "asgari refah seviyesine dayalı bir gelir desteği" önerdiklerini açıklamıştı.
Kalaycı, birçok ülkede "vatandaşlık temel geliri" veya "garanti edilmiş gelir" başlıklarıyla uygulanan sistemlere atıf yaparak, Türkiye’de de hane gelirinin belirlenen asgari seviyeye ulaşıncaya kadar farkın her ay düzenli olarak vatandaşların banka hesaplarına yatırılmasını savunduklarını ifade etmişti. Bu yaklaşımın hakkaniyeti ve hak temelli sosyal devlet anlayışını güçlendireceğini belirtti.
Sosyal Destek Sisteminde Yeni Dönem Başlıyor
Sosyal devlet uygulamaları açısından önemli bir adım olarak görülen vatandaşlık maaşı, özellikle geçim sıkıntısı yaşayan dar gelirli haneler için kritik bir destek sunacak. Sistemin pilot illerde elde edeceği sonuçlar, uygulamanın Türkiye geneline yayılmasının önünü açacak. Bu nedenle 2026 yılı, sosyal yardım politikalarında tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
