Yeni Zelanda, tütün kullanımını tarihe karıştırmak amacıyla dünyanın en kapsamlı sigara yasaklarından birini yürürlüğe koydu. Kabul edilen yeni düzenlemeyle 2008 yılından sonra doğan kişilere sigara satışı tamamen yasaklandı. Söz konusu yasa, gençlerin sigara içmeye başlamasını kalıcı olarak engelleyen “nesiller arası sigara yasağı” modeliyle dikkat çekiyor.
Parlamentodan geçen yasa kapsamında, 1 Ocak 2009 ve sonrasında doğan kişilerin ömür boyu sigara satın alması yasaklanacak. Böylece sigara satın alma yaşı her yıl otomatik olarak yükselmiş olacak. Uzmanlara göre bu düzenleme, ilerleyen yıllarda sigara kullanımını toplumdan tamamen silmeyi hedefleyen en güçlü adım niteliğini taşıyor.
Yetkililerin açıkladığı takvime göre, bugün sigara almak isteyenlerin en az 18 yaşında olması gerekirken, 50 yıl sonra sigara satın alabilmek için en az 63 yaşında olunduğunun kanıtlanması gerekecek. Sağlık otoriteleri, sigara alışkanlığının o tarihe kadar nüfusta tamamen sona ereceğini öngörüyor.
Yeni Zelanda hükümeti, sigaraya tamamen bağımlı nesillerin oluşmasını engelleyerek ülkeyi 2025’e kadar "dumansız toplum" hedefine taşımayı planlıyor.
Perakendeci Sayısı 6 Binden 600’e Düştü
Yasa yalnızca sigara kullanımını değil, sigara satışını da ciddi şekilde sınırlıyor. Tütün satışı yapma hakkına sahip perakendeci sayısı yaklaşık 6 binden 600’e düşürüldü. Ayrıca satılan tütün ürünlerinde izin verilen nikotin miktarı da azaltılıyor. Bu kapsamlı kısıtlama, tütün ürünlerine erişimi neredeyse imkânsız hale getirmeyi amaçlıyor.
“Ölümlerin Yarısına Neden Olan Bir Ürüne İzin Veremeyiz”
Sağlık Bakan Yardımcısı Dr. Ayesha Verrall, parlamentoda yaptığı konuşmada tütün ürünlerinin toplum üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekti. Verrall, “Kullananların yarısını öldüren bir ürünün satılmasına izin vermek için hiçbir iyi neden yok” ifadelerini kullandı.
Yeni yasanın nesiller arası bir dönüşüm başlatacağını belirten Verrall, sigaranın neden olduğu kanser, kalp krizi ve felç gibi hastalıkların tedavi edilmesinin sağlık sistemine çok büyük maliyet yüklediğini söyledi. Yeni uygulama ile sağlık harcamalarında uzun vadede milyarlarca dolarlık tasarruf sağlanacağı ifade ediliyor.
Mevcut Uygulamalara Yeni Düzenlemeler Eklendi
Yeni Zelanda’da hâlihazırda yalnızca 18 yaş üstü bireylerin sigara satın almasına izin veriliyordu. Sigara paketlerinde marka bulundurmak yasakken, sağlık uyarıları zorunlu tutuluyordu. Ayrıca tütün ürünlerine son yıllarda yüksek vergi artışları yapılmıştı.
Yeni yasa ile bu düzenlemeler daha da sıkılaştırılarak, dünya genelinde bir ilk olan “kalıcı nesil yasağı” modeli uygulamaya kondu.
Yasa, tütünle mücadelede çığır açan bir adım olarak değerlendirilirken, benzer uygulamaların gelecek yıllarda diğer ülkelerde de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
