Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnaf çocuklarının zanaatkarlığa olan ilgisinin azalmasıyla birlikte Türkiye’nin köklü meslek kültürünün büyük bir tehdit altında olduğunu açıkladı. Palandöken, esnaflığın cazip hale getirilmemesi durumunda 100’den fazla mesleğin tarih sahnesinden silineceğini vurguladı.
Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan esnaf ve sanatkârlar, "çırak bulamama" ve "kuşak devri" sorunlarıyla karşı karşıya. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, Ankara’da yaptığı açıklamada, ticari hayatın devamlılığı için hayati önem taşıyan baba mesleği geleneğinin hızla terk edildiğine dikkat çekti.
"Zanaatın Kutsallığı Unutuluyor"
Eskiden babadan oğula geçen mesleki bilgi birikiminin yerini istihdam beklentisine bıraktığını belirten Palandöken, “Yaklaşık 2,5 milyon iş yerinde zanaatkâr olarak çalışan kesimin çocukları artık okuldan mezun olur olmaz devletten iş bekliyor. Eskiden baba mesleğini devam ettirmek kutsaldı ve bu oran yüzde 36’lardaydı. Bugün ise bu oran yüzde 11’lere kadar geriledi” dedi.
100’ün Üzerinde Meslek Tehlikede
Kalaycılıktan fotoğrafçılığa, mobilyacılıktan kuyumculuğa kadar pek çok sektörde usta-çırak ilişkisinin koptuğunu ifade eden Palandöken, kalifiye eleman yetişmemesinin sektörel iflasları da beraberinde getirdiğini söyledi. Palandöken, “Bir işletme açılıyor ama altı ay sonra kapanıyor. Çünkü işin temelinden yetişen çırak yok, zanaatı devralacak usta yok” ifadelerini kullandı.
Çözüm Önerisi: Ahilik Odaklı Eğitim
Ekonominin üretim ayağındaki kan kaybını durdurmak için eğitim sisteminde köklü bir revizyon yapılması gerektiğini savunan Palandöken, şu önerilerde bulundu:
Eğitim Modeli: Meslek liseleri, geleneksel Ahilik kültürünü merkeze alacak şekilde yeniden yapılandırılmalı.
Haksız Rekabet: Esnafın büyük işletmeler ve zincir mağazalar karşısında korunarak ticaretin cazip hale getirilmesi şart.
Gençlere Teşvik: Kendi işini kurmak isteyen veya aile işletmesini devralan gençlere yönelik finansal ve sosyal güvenlik destekleri artırılmalı.
Palandöken, üretimden kopmanın ve sadece hizmet sektörüne veya kamu istihdamına yönelmenin uzun vadede ekonomiyi sarsacağı uyarısında bulunarak, gençlerin üretimle bağının yeniden kurulması gerektiğini belirtti.
